Uw apotheker(s):

R. Lalbahadoersing en A. Martins de Freitas

Tel: 070 336 47 30

apotheeklageveld@shg.nl

Pijnstillers

Pijn is nuttig; het is een belangrijk alarmsignaal. Het waarschuwt ons dat er een verwonding, ontsteking of ziekte gaande is. Maar pijn is erg onaangenaam. De behandeling verschilt per soort pijn. Pijnstillers spelen hierbij een belangrijke rol.


Pijnbestrijding met pijnstillers

Pijnbestrijding met pijnstillers is ingedeeld in verschillende stappen. Stap een wordt toegepast bij lichte vormen van pijn, stap vier bij ernstige pijn. Paracetamol en sommige NSAID’s (niet-steroïde ontstekingsremmende middelen) zijn vrij verkrijgbaar, de overige pijnstillers zijn op doktersrecept.

stap 1a            paracetamol

stap 1b            NSAID

stap 1c            paracetamol + NSAID

stap 2              een zwakwerkend opioïde zoals codeïne of tramadol, meestal in combinatie met paracetamol

stap 3               een sterk werkend opioïde zoals morfine of fentanyl, eventueel in combinatie met paracetamol of NSAID

stap 4              een sterk werkend opioïde per injectie, infuus of pleister

Naast deze ‘normale’ pijnstillers zijn er ook andere medicijnen die gebruikt kunnen worden bij pijn. Dit is afhankelijk van de soort pijn. Zie: http://www.leef.nl/kennisbank/zenuwpijn

Paracetamol

Bij acute en bij chronische pijn is paracetamol eerste keus. Ook voor kinderen en ouderen. Ouderen zijn gevoeliger voor bijwerkingen van andere pijnstillers zoals NSAID’s. Paracetamol heeft vrijwel geen bijwerkingen. Het werkt pijnstillend en koortsverlagend. Raadpleeg voor de juiste dosering van paracetamol per leeftijdscategorie de bijsluiter.

Producten voor paracetamol volwassenen

Bekijk alle producten >

NSAID’s

Een NSAID werkt naast pijnstillend en koortsverlagend ook ontstekingsremmend. Het wordt voorgeschreven wanneer paracetamol niet effectief genoeg is of wanneer ook ontstekingsremming gewenst is. De volgende NSAID’s zijn (in lage dosering) zonder recept verkrijgbaar: acetylsalicylzuur (beter bekend als Aspirine), carbasalaatcalcium, diclofenac, ibuprofen, ketoprofen en naproxen. Hogere doseringen of NSAID’s met een sterkere werking zijn alleen met recept verkrijgbaar.

Een hogere dosering of sterkere werking geeft meer kans op bijwerkingen. Ouderen en mensen met hart-, vaat- en nierproblemen moeten oppassen met het gebruik van NSAID’s. Ook kunnen  NSAID’s het maagslijmvlies beschadigen (Zie: http://www.leef.nl/kennisbank/maagbescherming-bij-pijnstillers ).

En aangezien NSAID’s invloed hebben op de bloedstolling kan combinatie met antistollingsmedicijnen beter worden vermeden.

Alle producten voor 'Pijnstillers'


Bekijk producten (70)

Combineren van pijnstillers

Er wordt aangenomen dat paracetamol op een andere manier werkt dan NSAID’s (het exacte werkingsmechanisme is onbekend). Daarom worden deze middelen soms met elkaar gecombineerd. Op deze manier kan de dosering van het NSAID zo laag mogelijk blijven; dit met het oog op bijwerkingen. NSAID’s kunnen niet met elkaar gecombineerd worden: dit geeft geen extra pijnvermindering maar wel een grotere kans op bijwerkingen. Combinaties van paracetamol met codeïne of tramadol worden ook gebruikt. Codeïne is het zwakst werkende opiaat. Het pijnstillende effect van paracetamol wordt hier iets mee versterkt. Een bekende bijwerking van codeïne is verstopping. Omdat dit regelmatig een reden is om te stoppen met deze combinatie en het pijnstillend effect ook nauwelijks groter is, wordt deze combinatie vaak overgeslagen.

Opioïden

  • Opioïden of opiaten zijn morfine-achtige pijnstillers.
  • Tramadol is een zwakwerkend opioïde, het werkt iets sterker dan codeïne. Tramadol wordt soms gebruikt wanneer een NSAID niet gewenst is, vaak in combinatie met paracetamol. Vanwege de bijwerkingen (misselijkheid en duizeligheid) moet tramadol in beginsel laag worden gedoseerd. Omdat de werking niet snel intreedt is het niet zo geschikt bij acute pijn. Ook voor chronische pijn is het middel minder geschikt vanwege het optreden van onthoudingsverschijnselen en afhankelijkheid.
  • Fentanyl, morfine en oxycodon zijn sterker werkende opioïden.
  • Er zijn verschillende toedieningsvormen mogelijk: tablet, capsule, drank, pleister, zetpil, zuigtablet, neusspray, injectie of via een infuuspomp.
  • Standaard dient er een laxans voorgeschreven te worden bij een opioïde pijnstiller in verband met de bijna altijd optredende obstipatie.

Pijnstillers en hoofdpijn

Wie pijnstillers slikt tegen hoofdpijn loopt het risico medicatie-afhankelijke hoofdpijn te ontwikkelen. Door te vaak gebruik van pijnstillers wordt de hoofdpijn juist steeds erger en komt telkens terug. Wie maandenlang elke week minstens drie dagen pijnstillers slikt, loopt risico. De enige manier om ervan af te komen is door volledig te stoppen met pijnstillers.